رفتن به محتوا

استاندارد شیر پروانه‌ای (API 609) — تمرکز، آفست‌ها و انتخاب

از تمرکز ساده تا سه‌آفسته، خانواده پروانه‌ای طیف وسیعی از سرویس‌ها را پوشش می‌دهد. این راهنما مرجع و معیارهای انتخاب را روشن می‌کند.

جایگاه مرجع شیر پروانه‌ای

این مرجع، الزامات طراحی، ابعاد، متریال، تست و علامت‌گذاری شیرهای پروانه‌ای را تعریف می‌کند و دسته‌بندی‌های تمرکز و آفست را پوشش می‌دهد. استناد به آن، زبان مشترک خریدار و سازنده برای این خانواده است.

عکس واقعی شیر پروانه‌ای سه‌آفست
خانواده پروانه‌ای: از طرح‌های ساده تاسیساتی تا سه‌آفست برای سرویس‌های سخت

طرح‌های تمرکز و آفست

طرحنشیمنگاهکاربرد
تمرکزنرم، سایش در کل مسیرآب و تاسیسات عمومی
تک‌آفستبهبود سایشسرویس‌های عمومی‌تر
دوآفستنرم یا فلزی، سایش کمترفرایند و فشار متوسط
سه‌آفستفلزی مخروطیدمای بالا و سرویس سخت

تست و کلاس نشتی

  • تست بدنه و نشیمنگاه مطابق مرجع تست شیرآلات.
  • کلاس نشتی متناسب با طرح و سفارش.
  • کنترل گشتاور عملکرد در تحویل.
  • مدارک تست و گواهی مواد.

معیارهای انتخاب

  1. سیال، دما و فشار را مشخص کنید.
  2. طرح تمرکز یا آفست را بر اساس سرویس انتخاب کنید.
  3. نشیمنگاه نرم یا فلزی را متناسب با دما برگزینید.
  4. سایز و کلاس را با خط هماهنگ کنید.
  5. نوع عملگر را در صورت اتوماسیون مشخص کنید.

دسته‌بندی فشاری مرجع

مرجع، شیرهای پروانه‌ای را در دسته‌های فشاری تعریف می‌کند که الزامات طراحی و تست هر دسته را مشخص می‌سازد. دسته‌های پایین‌تر معمولاً برای سرویس‌های عمومی با نشیمنگاه نرم و دسته‌های بالاتر برای سرویس‌های سخت‌تر با طرح‌های آفست و نشیمنگاه فلزی کاربرد دارند.

گشتاور و محرک

  • گشتاور مورد نیاز شیر باید با حاشیه مناسب برای محرک محاسبه شود.
  • افت فشار و شرایط سیال بر گشتاور اثر دارد.
  • در اتوماسیون، وضعیت‌های ایمن محرک مشخص شود.
  • دستی‌سازی اضطراری در نقاط حساس در نظر گرفته شود.

کاربردهای هر طرح

طرحکاربرد رایج
تمرکزآب، تهویه، تاسیسات
دوآفستفرایند عمومی و فشار متوسط
سه‌آفستدمای بالا، هیدروکربن و سرویس سخت
در سفارش شیر پروانه‌ای، عبارت «مطابق مرجع پروانه‌ای» به تنهایی کافی نیست؛ طرح تمرکز یا آفست، کلاس و نشیمنگاه باید صریح ذکر شود تا پیشنهاد سازنده قابل ارزیابی باشد.

انتخاب بین طرح‌ها در نهایت به معادله دما، فشار، نشتی و بودجه بازمی‌گردد. در بسیاری از پروژه‌ها ترکیبی از طرح‌ها استفاده می‌شود: تمرکز برای شبکه آب، دوآفست برای فرایند عمومی و سه‌آفست برای نقاط سخت. تعریف این نقشه پیش از استعلام، از خرید پراکنده و نامتجانس جلوگیری می‌کند.

چک‌لیست بازرسی تحویل شیرهای پروانه‌ای

بازرسی تحویل شیر پروانه‌ای، چند سطح مشخص دارد که پوشش آن‌ها اطمینان می‌دهد کالای تحویلی با الزامات سفارش همخوانی دارد. سطح اول، کنترل مدارک است: گواهی آزمون کارخانه شامل نتایج تست بدنه و نشیمن، مشخصات متریال بدنه و دیسک، کلاس نشتی تاییدشده و در صورت نیاز، گواهی‌های تکمیلی مانند فایرسیف. اگر تست شخص ثالث در قرارداد دیده شده، گزارش آن باید ضمیمه باشد. سطح دوم، کنترل علامت‌گذاری بدنه است؛ شیر باید سایز، کلاس فشاری، متریال و علامت سازنده را مشخص داشته باشد و در تحویل، این اطلاعات با برگه مشخصات تطبیق داده شوند. سطح سوم، بازرسی چشمی و ابعادی است: وضعیت بدنه و لبه‌های آن که در شیرهای پروانه‌ای سطح آب‌بندی با فلنج‌های هم‌جوار را می‌سازند، وضعیت دیسک و نشیمن الاستومری از نظر آسیب حمل، و کنترل فاصله سر تا سر متناسب استاندارد. در شیرهای ویفری، سطح آب‌بندی دو طرف بدنه اهمیت ویژه‌ای دارد، چون هرگونه فرورفتگی یا خط عمیق می‌تواند در اتصال با فلنج، نشتی ایجاد کند. در شیرهای لوگ، وضعیت رزوه‌ها و سلامت آن‌ها نیز کنترل می‌شود. سطح چهارم، تست عملکردی ساده است؛ چند سیکل کامل باز و بسته، وضعیت قرارگیری دیسک در حالت بسته و یکنواختی گشتاور حرکت را نشان می‌دهد. سفتی غیرعادی یا گیر کردن در بخشی از مسیر، نشانه آسیب یا ناهمراستایی است. در شیرهای با عملگر، عملکرد عملگر، وضعیت نشانگرها و در صورت وجود، حدسوییچ‌ها نیز باید کنترل شوند. سطح پنجم، شرایط انبارش است؛ شیر باید تا زمان نصب با دیسک بسته نگهداری شود، از آسیب به نشیمن الاستومری در اثر ماندن طولانی در وضعیت نیمه‌باز یا فشار نامتقارن جلوگیری گردد و در محیط دور از نور مستقیم و حرارت انبار شود، چون الاستومرها در برابر این عوامل آسیب‌پذیرند. در نهایت، نتایج بازرسی را در فرم تحویل ثبت و مدارک را در پرونده تجهیز بایگانی کنید.

قبل از تایید بارگیری، وضعیت نشیمن و دیسک شیرهایی که در حمل فشرده می‌شوند را کنترل کنید؛ آسیب الاستومر در حمل، معمولا در همین مرحله قابل شناسایی است.
برای شیرهایی که بیش از شش ماه در انبار می‌مانند، پیش از نصب یک سیکل کامل باز و بسته انجام و وضعیت نشیمن را کنترل کنید؛ ماندن طولانی با دیسک بسته، به الاستومر فشار می‌آورد.
در شیرهای بزرگ با عملگر، گشتاور مورد نیاز را پس از چند سیکل اولیه مجددا کنترل کنید؛ نشیمن نو در سیکل‌های اول جا می‌افتد و گشتاور کمی تغییر می‌کند.

جمع‌بندی

خانواده پروانه‌ای با طرح‌های متنوع، از تاسیسات تا سرویس‌های سخت را پوشش می‌دهد. انتخاب درست، تطابق طرح و نشیمنگاه با سرویس است.

سوالات رایج

تفاوت اصلی طرح‌های تمرکز و آفست چیست؟

در طرح تمرکز، ساقه در مرکز دیسک است و نشیمنگاه در کل مسیر سایش دارد؛ در طرح‌های آفست، دیسک هنگام بسته شدن روی نشیمنگاه کشیده نمی‌شود و عمر و آب‌بندی بهتر می‌شود.

آفست سه‌تایی چه مزیتی دارد؟

آفست سه‌تایی با نشیمنگاه فلزی مخروطی، امکان آب‌بندی بهتر در دما و فشار بالاتر را فراهم می‌کند و برای سرویس‌های سخت‌تر از طرح‌های نرم مناسب‌تر است.

کلاس‌های فشار این شیرها تا کجاست؟

معمولاً از کلاس‌های پایین تا کلاس‌های متوسط و در طرح‌های پیشرفته بالاتر نیز عرضه می‌شوند. محدوده دقیق را مرجع و جداول سازنده مشخص می‌کند.

برای چه سرویس‌هایی پروانه‌ای انتخاب می‌شود؟

آب و تاسیسات، خطوط بزرگ قطر با فشار متوسط، و در طرح‌های فلزی برای سرویس‌های فرایندی که افت فضا و هزینه اهمیت دارد.

تامین این تجهیزات را به پیشرو تجهیز فرتاک بسپارید

شرکت پیشرو تجهیز فرتاک تامین‌کننده تخصصی تجهیزات صنعتی برای پروژه‌های نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و نیروگاهی است. برای دریافت پیشنهاد فنی و قیمت، استعلام (RFQ) خود را ثبت کنید تا کارشناسان مهندسی فروش در کوتاه‌ترین زمان پاسخ دهند.

ثبت استعلام آنلاین (RFQ) تماس: ۰۲۱-۴۶۰۸۷۶۷۹